Nieuwe toepassing ontwikkeld ter ondersteuning van hoogwaterberichtgeving

Dinsdag 25 juni 2010

Sinds geruime tijd beschikt het Hydrologisch Informatie Centrum (HIC) over voorspellingsmodellen voor de meeste bevaarbare waterlopen in Vlaanderen. Om de resultaten van deze modellen vlotter te kunnen interpreteren en efficiënter te gebruiken werd in 2009 een GIS-tool ontwikkeld die het mogelijk maakt om automatisch overstromings- en vrijboordkaarten aan te maken. Met deze kaarten kunnen de waterbeheerders beter en sneller geïnformeerd worden bij (dreigende) wateroverlast.

Eén van de kerntaken van het HIC is het accuraat verwittigen van de bevolking bij dreigende wateroverlast. Om deze taak uit te voeren werd een permanentiesysteem opgezet. Dit zorgt er voor dat er dagelijks 3 “hoogwaterberichten”(klik hier) worden opgemaakt die de bevoegde instanties informeren rond de huidige en de verwachtte hydrologische situatie. Om deze hoogwaterberichten te ondersteunen beschikt het HIC over een uitgebreid eigen hydrologisch meetnet, een databank met metingen van  verschillende organisaties van ons omringende landen of gewesten en een hele reeks voorspellingsmodellen.

De modellen zijn in staat om voor de komende 48u voorspellingen te maken. Daarvoor zijn heel wat gegevens nodig: gemeten waterstanden, afvoeren en neerslag en daarnaast voorspelde KMI-neerslag. Deze voorspelde neerslag wordt door de modellen omgezet in waterstanden en afvoeren langsheen de waterloop.

De modellen genereren een resultaat in een waterloop iedere 50m. Daarnaast maken de modellen ook meerdere berekeningen per dag. Om deze grote hoeveelheid data te verwerken was het noodzakelijk om een toepassing te ontwikkelen die het mogelijk maakt om deze gegevens snel te kunnen interpreteren. Het uiteindelijk resultaat was een GIS-toepassing die de voorspellingsgegevens omzet in kaarten, namelijk vrijboordkaarten en overstromingskaarten.

Een vrijboord is het verschil tussen de maximaal voorspelde waterstand en de hoogte van de dijk. Deze vrijboorden worden berekend voor zowel de linker- als de rechteroever. Vrijboordkaarten geven per rivier weer hoe groot de vrijboorden zijn, gebaseerd op de laatste voorspellingsresultaten. Een overstromingskaart geeft een ruimtelijk inzicht van de uitgebreidheid van overstromingen. De combinatie van deze kaarten maakt het mogelijk om de waterbeheerders accurate informatie te verschaffen over mogelijke plaatsen met (dreigende) wateroverlast en daarbij kan ook een inschatting gemaakt worden van de uitgestrektheid van een overstroming.

De afbeelding geeft een voorbeeld van een vrijboordkaart opgemaakt tijdens de overstroming van de IJzer in november-december 2009 (voorspelling 27/11/2009).